Tartışırken bir safsataya maruz kaldınız.
Ne olduğunu bulun. Adını öğrenin. Linki gönderin. Sofizm, Türkçe ve İngilizce, resimli ve kısa bir safsata rehberidir.
Temel, Dursun ve Fadime: her konuda tartışan üç Karadenizli.
Her tartışmanın müdavimleri
En sık karşınıza çıkan otuz safsata. Her biri çizimli, örnekli, cevaplı.
No. 01 İddiayı Zayıflatma Safsatası Benim dediğimi değil, senin uydurduğunu yendin. Tebrikler. No. 02 Adam Karalama Safsatası İddiaya cevap yok, ama kişiye laf var. No. 03 “Sen de” Safsatası “Sen de yapıyorsun!” Olabilir. Bu, yaptığının doğru olduğunu göstermez. No. 04 Felaket Tellallığı Safsatası Bugün bir kurabiye, yarın diyabet, öbür gün kıyamet. No. 05 Ya Siyah Ya Beyaz Safsatası İki seçenek sundu, gerisini sakladı. “Ya bizdensin ya onlardan.” No. 06 Genelleştirme Safsatası İki örnek gördün, bütün dünyaya hüküm verdin. No. 07 Kişisel Örnek Safsatası “Dedem günde iki paket içti, 95’inde öldü.” Bu istatistik değil, dede. No. 08 Yanlış Sebep Safsatası Beraber oldular diye biri diğerinin sebebi olmaz. Horoz ötünce güneş doğmuyor. No. 09 Bir Bilen Safsatası “Uzmanlar öyle diyor.” Hangi uzman, hangi alan, hangi kanıt? No. 10 Grup Baskısı Safsatası Milyonlarca kişi yanılamaz. Yanılabilir; hep beraber. No. 11 Konuyu Saptırma Safsatası Sıkışınca ortaya yeni bir konu at, herkes onun peşine düşsün. No. 12 İmalı Soru Safsatası “Kopya çekmeyi bıraktın mı?” Evet de suç, hayır da. No. 13 İspatlama Mecburiyeti Safsatası “Yanlış olduğunu kanıtlayamıyorsan doğrudur.” Hayır; sadece kanıtlayamıyorsun. No. 14 Kısır Döngü Safsatası Kanıtlayacağın şeyi kanıt olarak kullanmak. Doğru, çünkü doğru. No. 15 Kale Direğini Oynatma Safsatası İstediğin kanıt geldi, şimdi başka kanıt istiyorsun. Gol sayılmadı. No. 16 Sümen Altı Safsatası İşine gelen üç veriyi göster, gelmeyen otuzunu sümen altı et. No. 17 Gerçek İskoç Safsatası Karşı örnek gelince tanımı değiştir: “O zaten gerçek taraftar değil.” No. 18 Mazeret Safsatası Kural herkese; bir bana değil. Neden? Çünkü ben. No. 19 Duygu Sömürüsü Safsatası “Bu notu verirseniz bursum gider hocam.” Üzücü. Cevaplar yine yanlış. No. 20 Tehdit Safsatası “Kabul et, yoksa…” Tehdit bir argüman değil; tehdit. No. 21 Doğaya Başvurma Safsatası “Doğal, demek ki zararsız.” Zehirli mantar da doğal. No. 22 Genetik Safsata Fikrin nereden geldiğine bakıp doğru mu diye karar vermek. No. 23 Dolduruşa Getirme Safsatası Daha konuşmadan dinleyiciyi doldur: “Şimdi size yalan söyleyecek, dinleyin.” No. 24 Orta Yol Safsatası Biri 2+2=4 diyor, öteki 6. Demek ki cevap 5. No. 25 Yanlış Benzetme Safsatası İki şey bir yönden benziyor; demek ki her yönden benziyor. No. 26 Cinaslı Safsata Aynı kelime, iki anlam, tek argüman. Değişimi kimse fark etmesin. No. 27 Bütünleme Safsatası Parçalar hafif, demek ki bütün de hafif. Bir kamyon dolusu tüy. No. 28 Kumarbaz Safsatası Beş kere yazı geldi, artık tura gelmeli. Para hatırlamıyor. No. 29 Teksaslı Keskin Nişancı Safsatası Önce ateş et, sonra deliklerin etrafına hedef çiz. No. 30 Safsata Safsatası Argümanın bozuk diye iddian yanlış değil. Kötü savunulan doğrular da var.
Tam katalog 129
Bildiğimiz her safsata, on bir grupta.
Konunun Özünü Kaçırma Safsataları
- 01 İddiayı Zayıflatma Safsatası Straw Man
- 15 Kale Direğini Oynatma Safsatası Moving the Goalposts
- 14 Kısır Döngü Safsatası Begging the Question
- 11 Konuyu Saptırma Safsatası Red Herring
- 30 Safsata Safsatası Fallacy Fallacy
- Alakasız Amaç Safsatası Irrelevant Purpose
- Alakasız Sonuç Safsatası Irrelevant Conclusion
- Argüman Yağmuru Safsatası Gish Gallop
- Tekrarlama Safsatası Argument by Repetition
- Düşünce Kesen Klişe Thought-terminating Cliché
- Sonuç Çıkmaz Safsatası Non Sequitur
Saldırı Safsataları
- 03 “Sen de” Safsatası Tu Quoque
- 02 Adam Karalama Safsatası Ad Hominem
- 23 Dolduruşa Getirme Safsatası Poisoning the Well
- Beğenmiyorsan Git Safsatası Ergo Decedo
- Çağrışımla Suçlama Safsatası Guilt by Association
- İki Yanlış Bir Doğru Etmez Safsatası Two Wrongs Make a Right
- Niteliksel Adam Karalama Safsatası Circumstantial Ad Hominem
- Niyet Okuma Safsatası Appeal to Motive
- Bulverizm Bulverism
- Üslup Polisliği Tone Policing
Şaşırtma Safsataları
- 04 Felaket Tellallığı Safsatası Slippery Slope
- 12 İmalı Soru Safsatası Loaded Question
- 13 İspatlama Mecburiyeti Safsatası Argument from Ignorance
- 24 Orta Yol Safsatası Middle Ground
- 05 Ya Siyah Ya Beyaz Safsatası False Dilemma
- Aklım Almıyor Safsatası Personal Incredulity
- Çok Sorulu Safsata Many Questions
- Daha Kötüsü Var Safsatası Relative Privation
- Devede Kulak Safsatası Fallacy of the Beard
- Mükemmel Çözüm Safsatası Nirvana Fallacy
- Sınırlı Seçenek Safsatası Limited Alternatives
- Yama Safsatası Ad Hoc Rescue
- Fazla İspat Safsatası Proving Too Much
- Loki’nin Bahsi Loki's Wager
- Olasılığa Başvurma Safsatası Appeal to Probability
- Saçma İşte Safsatası Appeal to the Stone
- Sahte Denge Safsatası False Balance
- Sessizlik Safsatası Argument from Silence
Tartışmalı Sebep Safsataları
- 08 Yanlış Sebep Safsatası False Cause
- Korelasyon-Nedensellik Safsatası Correlation Implies Causation
- Müşterek Etki Safsatası Joint Effect
- Öncesinde Safsatası Post Hoc
- Yanlış Yön Safsatası Wrong Direction
- Geriye Dönük Kaçınılmazlık Safsatası Retrospective Determinism
- Gizli El Safsatası Furtive Fallacy
- İhmal Edilebilir Neden Safsatası Insignificant Cause
- Karmaşık Nedenler Safsatası Complex Cause
- Ortalamaya Dönüş Safsatası Regression Fallacy
İstatistiksel Hata Safsataları
- 28 Kumarbaz Safsatası Gambler's Fallacy
- 16 Sümen Altı Safsatası Cherry Picking
- 29 Teksaslı Keskin Nişancı Safsatası Texas Sharpshooter
- 25 Yanlış Benzetme Safsatası False Analogy
- Hayatta Kalan Yanlılığı Survivorship Bias
- Temsil Etmeyen Örnek Safsatası Unrepresentative Sample
- Yetersiz Örnek Safsatası Insufficient Sample
- Yok Sayma Safsatası Slothful Induction
- Birleşim Safsatası Conjunction Fallacy
- Ekolojik Safsata Ecological Fallacy
- McNamara Safsatası McNamara Fallacy
- Sahte Kesinlik Safsatası False Precision
- Savcı Safsatası Prosecutor's Fallacy
- Spot Işığı Safsatası Spotlight Fallacy
- Taban Oranı Safsatası Base Rate Fallacy
- Yanıltıcı Canlılık Safsatası Misleading Vividness
Otoriteye Başvurma Safsataları
- 09 Bir Bilen Safsatası Appeal to Authority
- 21 Doğaya Başvurma Safsatası Appeal to Nature
- 22 Genetik Safsata Genetic Fallacy
- 10 Grup Baskısı Safsatası Bandwagon
- Ben Dedim Oldu Safsatası Bare Assertion
- Dayatma Safsatası Is-Ought Fallacy
- Geleneğe Başvurma Safsatası Appeal to Tradition
- İnanca Başvurma Safsatası Appeal to Belief
- İrrasyonel Otorite Safsatası Unqualified Authority
- Mazruf Değil Zarf Safsatası Style Over Substance
- Ortak Tutuma Başvurma Safsatası Appeal to Common Practice
- Sen Ne Yaptın Safsatası Appeal to Accomplishment
- Sonuçlara Başvurma Safsatası Appeal to Consequences
- Yeniliğe Başvurma Safsatası Appeal to Novelty
- Ahlakçı Safsata Moralistic Fallacy
- Beğendirme Safsatası Appeal to Personal Interests
- Doğalcı Safsata Naturalistic Fallacy
- Faydacı Safsata Pragmatic Fallacy
- Galileo Gambiti Galileo Gambit
- Uzmanlar Anlaşamıyor Safsatası Inflation of Conflict
- Yaşa Başvurma Safsatası Appeal to Age
- Yoksulluğa Başvurma Safsatası Appeal to Poverty
- Zenginliğe Başvurma Safsatası Appeal to Wealth
Duygulara Başvurma Safsataları
- 19 Duygu Sömürüsü Safsatası Appeal to Pity
- 18 Mazeret Safsatası Special Pleading
- 20 Tehdit Safsatası Appeal to Force
- Alaya Alma Safsatası Appeal to Ridicule
- Batık Maliyet Safsatası Sunk Cost Fallacy
- Duygulara Başvurma Safsatası Appeal to Emotion
- Hüsnükuruntu Safsatası Wishful Thinking
- Korkutma Safsatası Appeal to Fear
- Önyargılı Dil Safsatası Prejudicial Language
- Nispet Safsatası Appeal to Spite
- Pohpohlama Safsatası Appeal to Flattery
Belirsizlik Safsataları
- 26 Cinaslı Safsata Equivocation
- 17 Gerçek İskoç Safsatası No True Scotsman
- Bağlamından Koparma Safsatası Quoting Out of Context
- Çok Anlamlılık Safsatası Amphiboly
- Kale ve Avlu Safsatası Motte and Bailey
- Vurgulama Safsatası Accent
- Çaydanlık Mantığı Kettle Logic
- Etimoloji Safsatası Etymological Fallacy
- İkna Edici Tanım Safsatası Persuasive Definition
- Somutlaştırma Safsatası Reification
Kıyaslama Hataları
- 06 Genelleştirme Safsatası Hasty Generalization
- 07 Kişisel Örnek Safsatası Anecdotal Fallacy
- Özelleştirme Safsatası Accident
- Sahte Denklik Safsatası False Equivalence
- En Kötü Örneği Seçme Safsatası Nut-picking
- İstisna Kuralı Yutar Safsatası Overwhelming Exception
Kategori Hataları
- 27 Bütünleme Safsatası Composition
- İndirgeme Safsatası Division
- Kategori Hatası Category Mistake
- Paket Anlaşma Safsatası Package-deal Fallacy
Biçimsel Safsatalar
- Ayrığı Onaylama Safsatası Affirming a Disjunct
- Dağıtılmamış Orta Terim Safsatası Undistributed Middle
- Dört Terim Safsatası Four Terms
- Kiplik Kapsamı Safsatası Modal Scope Fallacy
- Maskeli Adam Safsatası Masked Man Fallacy
- Olumsuz Öncüller Safsatası Exclusive Premises
- Öncülü Reddetme Safsatası Denying the Antecedent
- Sonucu Onaylama Safsatası Affirming the Consequent
- Terimin Haksız Dağıtımı Safsatası Illicit Major and Minor
- Varlıksal Safsata Existential Fallacy